Göğüs, Kalp ve Damar Hastalıkları Hastanesi Ankara
Mediasten Nedir? Hastalıkları Nelerdir?
Mediasten veya mediastinum göğüs kafesinde yer alan, akciğerlerin arkasında kalan bölümdür. Mediasten çok sayıda organ ve patolojiyi içeren bir kavitedir. Timik patoloji, germ hücreli neoplazmalar, nöroendokrin tümörler, lenfomalar, yumuşak doku tümörleri ve metastatik tümörler ana patolojiyi oluşturur.
Toraksın üstünden, diyaframa kadar uzanır. Kalp, kalbin büyük damarları, özafagus, trakea, frenik sinir, kardiak sinir, timus ve mediasten lenf nodlarını içerir.
Yetişkinlerin aksine, çocuklarda sıklıkla solunum sıkıntısı ve tekrarlayan akciğer enfeksiyonları görülür. Ağrı ve öksürük en sık semptomlar olup, şiddetli ağrı ilerlemiş ve invaziv bir hastalığa işaret eder. Hava yolu basısına bağlı tekrarlayan pulmoner enfeksiyonlar ve hemoptizi, özefagus basısına bağlı disfaji, spinal kolon tutulumuna bağlı paralizi, frenik sinir hasarına bağlı tek taraflı diyafragma yüksekliği, rekürren laringeal sinir tutulumuna bağlı ses kısıklığı, sempatik ganglion tutulumuna bağlı Horner sendromu ve vena kava süperior (VKS) basısına bağlı VKS sendromu 3 (VKSS) görülebilecek bası semptomlarıdır. Timomada olduğu gibi bazı mediastinal hastalıkların sistemik bulguları tespit edilebilir.
Üç ana bölümden oluşur;
Ön mediasten: (anterosüperior kompartmant veya retrosternal alan) Sternumun arkasında, perikardın önünde yer alır. Timus, ekstraperikardiyal aorta ve dalları, büyük venler ve lenfatik dokular bu bölümde yer alır.
Orta mediasten: (visseral alan) önde ön perikard, arkada posterior perikard, diyafragma ve torasik inlet ile sınırlıdır. Bu bölümde kalp, intraperikardiyal büyük damar, perikard ve trakea bulunur.
Arka mediasten: Perikard arka kenarlarından vertebra korpuslarının posterior sınırına, 1. kostadan diyafragmaya kadar uzanır. Özefagus, nervus vagus, duktus torasikus, sempatik zincir ve azigos ven sistemi bu bölüm içinde yer alır.
TANISAL YAKLAŞIM:
•GÖRÜNTÜLEME - CT, MRI, Radionükleik çalışma
•DOKU ÖRNEKLEME - Mediastinoskopi, Torakoskopi, İğne aspirasyonu, açık akciğer biyopsisi
•Baryumlu grafi- Herni, Akalazya, Divertikül
•I-131- İntratorasik guatr
Mediasten Hastalıkları Kısa Bilgiler
Ön Mediasten Kitle
Timoma: Timusun epiteliyal hücrelerinden köken alan tümörüdür. Yetişkinlerde primer mediasten tümörlerinin ve ön mediasten yerleşimli kitlelerin en sık nedenidir.
Timik karsinom: Timik karsinomlar, erken dönemde lokal invazyon ve uzak metastaz potansiyeli olan heterojen bir grup epiteliyal tümörlerdir.
Timik Karsinoid: Timik karsinoid, nadir, agresif ve tipik olarak 4. ve 5. dekattaki ( 40 50 yaş ) erkekleri etkileyen nöroendokrin özellikler gösteren bir tümördür.
Lenfoma: Lenfoma, yetişkinlerde tüm mediastinal tümörlerin %10-20’sini oluşturur ve primer ön mediasten kitlelerinin timomadan sonra ikinci en sık nedenidir.
Germ hücreli tümörler: Ön mediasten tümörlerinin yetişkinlerde %15’ini, çocuklarda %24’ünü oluştururlar. Nadiren arka mediastende bulunabilirler.
Tiroid ve paratroid doku: İntratorasik tiroid dokusu genellikle bir servikal guatrın uzanımıdır ancak nadiren mediastende ektopik olarak bulunabilir. İntratorasik guatr genellikle sağ tarafta, trakeaya bası oluşturan serviko-torasik kitlelerdir. Radyolojik olarak lobüle, keskin kenarlı, kistik ve hemorajik değişiklikler ve kalsifikasyon alanları içerir. Hastalarda nefes darlığı, stridor, hışıltı, disfaji gibi semptomlar gelişebilir.
Orta Mediasten Kitle
Lenfadenopati: Enfeksiyöz (mikobakteriyal ve fungal) ve enfeksiyon dışı granülomatöz hastalıklar (sarkoidoz ve silikoz gibi) mediasten lenf nodlarını tutabilir.
Vasküler lezyonlar: Tüm mediastinal kitlelerin yaklaşık %10’unu oluşturur ve sistemik veya pulmoner dolaşıma ait arter veya venlerden gelişirler.
Arka Mediasten Kitle
Nörojenik tümörler: Mediasten tümörleri genellikle paravertebral alanda yerleşir ve nörojenik tümörler geliştikleri yapıya göre periferik sinir, sempatik ganglion ve paragangliyon tümörleri olmak üzere üç grupta incelenir.
Mediastinal Kistik Lezyonlar: Mediastenin primer kistleri tüm mediasten lezyonların %20’sini oluşturur. Bu heterojen grupta perikardial kistler, bronkojenik kistler, enterik kistler, timik kistler, duktus torasikus kistleri bulunur (43-47). Bronkojenik ve enterik kistler birlikte enterojenik kistler olarak bilinir.
Mediastinit: Mediastinit terimi mediastendeki çeşitli enfeksiyöz veya inflamatuar durumları ifade etmek için kullanılır.Akut mediastinit özefagus veya trakeobronşiyal perforasyon, penetran göğüs travması, postoperatif sternum yara iyileşmesi, paravertebral abse veya orofaringeal enfeksiyonun yayılımı, RT, malignite gibi nedenlere bağlı olarak gelişir. Hastalarda genellikle ani başlangıçlı yüksek ateş, terleme, göğüs ağrısı, dispne ve disfaji bulunur.
Pnömomediasten: Spontan olarak veya astım, travma ve mekanik ventilasyon gibi durumlarda artan intratorasik volüm veya basınç nedeniyle alveollerin aşırı gerilmesi ve rüptürü sonucunda meydana gelir.